Skip to main content

کنوانسیون CMR – حمل زمینی (بخش اول)

نویسنده
کامیار خدایاری

در ادامه سری مقالات کنوانسیون‌های حمل‌ونقل بین‌المللی این بار به بررسی بخش اول مفاد کنواسنیون حمل‌ونقل جاده‌ای (CMR) می‌پردازیم.

مقدمه

طرفهای متعاهد؛
‌با توجه به تشخیص ضرورت همسان سازی شرایط حاکم بر قرارداد حمل‌ونقل بین‌المللی کالا از طریق جاده، بخصوص اسناد مورد استفاده برای حمل‌‌ونقل بین‌المللی و مسئولیت حمل‌کننده، به شرح زیر توافق می‌نمایند:

‌فصل اول – محدوده اجرا

ماده ۱:

۱- این کنوانسیون در برگیرنده هر قراردادی است که برای حمل کالا از طریق جاده با وسیله نقلیه برای کسب درآمد منعقد شود. همچنین الزام است که مبدا و مقصد تحویل بار در دو کشور متفاوت باشد و حداقل یکی از این کشورها عضو کنوانسیون باشد.
۲- در این کنوانسیون وسیله نقلیه به صورت هر وسیله نقلیه موتوری، مفصل دار، یدک و نیمه یدک به صورتی که در ماده ۴ کنوانسیون تردد جاده‌ای مورخ ۲۸ شهریور ۱۳۳۸ هجری شمسی برابر با ۱۹ سپتامبر ۱۹۴۹ میلاد، تعریف شده است.
۳- این کنوانسیون کالاهایی را که در محدوده اجرای کنوانسیون به وسیله دولت‌ها یا موسسات و سازمان‌های دولتی انجام می‌شوند نیز شامل می‌شود.
۴- این کنوانسیون شامل موارد زیر نمی‌شود:

  • حمل کالاهایی که تحت شرایط هر کنوانسیون بین‌المللی پستی انجام می‌شود
  • حمل جنازه
  • حمل اثاث منزل

۵- طرفهای متعهد توافق می‌کنند که هیچ یک از مفاد این کنوانسیون را با توافقهای ویژه بین دو یا چند طرف متعاهد تغییر ندهند، مگر اینکه این‌کنوانسیون را در مورد حمل‌های بین مرزی نافذ ندانند و یا اجازه استفاده از این کنوانسیون را به عملیات حملی که تماماً در محدوده قلمرو کشورهایشان‌تحت بارنامه جاده‌ای که معرف مالکیت کالا است بدهند.

ماده ۲:

۱- تا زمانی که وسیله نقلیه حامل کالا قسمتهایی از سفر را از طریق دریا، راه‌آهن، راههای آبی داخلی و یا هوا طی می‌کند، به شرط آنکه کالا از وسیله‌نقلیه تخلیه نشود این کنوانسیون شامل تمام طول سفر خواهد بود. به جز مواردی که مشمول مقررات ماده (14) می‌باشد، به شرطی که ثابت‌شود هر گونه فقدان، خسارت و یا تأخیر در تحویل کالا که در طی حمل کالا توسط سایر وسایل حمل و نقل رخ داده، در نتیجه فعل و یا ترک فعل‌حمل‌کننده جاده‌ای نبوده ولی می‌توانست توسط حادثه‌ای در حین و یا به دلیل حمل توسط سایر وسایل حمل و نقل رخ داده باشد. مسئولیت‌حمل‌کننده جاده‌ای به وسیله این کنوانسیون تعیین نخواهد شد بلکه به گونه‌ای که اگر قرارداد حمل به طور مستقیم بین فرستنده و حمل‌کننده وسیله‌دیگر برابر شرایطی که قانون برای حمل کالا توسط آن وسیله نقلیه برقرار کرده منعقد می‌شد، حمل‌کننده غیر جاده‌ای مسئول شناخته می‌شد. در هر حال‌چنانچه شرایط مشروح یاد شده وجود نداشته باشد، مسئولیت حمل‌کننده جاده‌ای به وسیله این کنوانسیون تعیین خواهد شد.
۲- در صورتی که حمل‌کننده جاده‌ای و حمل‌کننده با وسیله حمل و نقل دیگر، یکی باشد مسئولیت حمل‌کننده جاده‌ای برابر مقررات بند یک این ماده و‌با فرض اینکه حمل‌کننده جاده‌ای و حمل‌کننده با وسیله حمل و نقل دیگر دو شخصیت جدا هستند تعیین خواهد شد.

‌فصل دوم – مسئولیت حمل‌کننده نسبت به اشخاص

ماده ۳:

از نظر این کنوانسیون حمل کننده تا زمانی نمایندگان و اشخاص دیگر در چارچوب وظیفه شغلی خود عمل نموده باشند، مسئول فعل یا ترک فعل آن‌ها خواهد بود.

‌فصل سوم – انعقاد و اجرای قرارداد حمل

ماده ۴:

قرارداد حمل با تنظیم بارنامه جاده‌ای تایید می‌شود. هرگونه خلل در بارنامه لطمه‌ای به اعتبار قرارداد حمل نخواهد زد و قرارداد حمل مشمول مقررات این کنوانسیون خواهد بود.

‌ماده ۵:

۱- بارنامه جاده‌ای حمل در سه نسخه اصلی تنظیم و به امضای فرستنده کالا و حمل‌کننده می‌رسد. در صورتی که قوانین کشوری که سند در آن تنظیم می‌شود اجازه دهد می‌توان این امضاها را با امضای چاپ شده یا مهرهای فرستنده و گیرنده و حمل کننده جایگزین کرد.
نسخه اول بارنامه جاده‌ای‌ در اختیار فرستنده قرار می‌گیرد، نسخه دوم همراه کالا خواهد بود و نسخه سوم توسط حمل‌کننده نگهداری می‌شود.
۲- وقتی که کالای مورد حمل در چند وسیله نقلیه بارگیری یا از چند نوع مختلف کالا ترکیب و یا از چند قسمت مجزا تشکیل شده باشد، فرستنده یا‌حمل‌کننده حق خواهد داشت درخواست نماید برای هر وسیله نقلیه یا برای هر نوع کالا یا قسمتهای جدا، بارنامه جاده‌ای جداگانه‌ای تنظیم شود.

ماده ۶:

۱- بارنامه جاده‌ای باید دارای مشخصات زیر باشد:

  • الف -تاریخ و محل صدور،
  • ب – نام و نشانی فرستنده کالا،
  • ج – نام و نشانی حمل‌کننده کالا،
  • د -تاریخ و محل دریافت کالا و محلی که برای تحویل کالا مشخص شده است،
  • ه – نام و نشانی گیرنده کالا،
  • و – شرح مصطلح ماهیت کالا و نوع بسته بندی – در مورد کالاهای خطرناک، شرحی که به طور معمول چنین کالاهایی با آن شناخته می‌شود.
  • ز – تعداد بسته‌ها و علایم و شماره‌های مخصوص آنها
  • ح – وزن ناخالص کالا و یا مقدار آن
  • ط – هزینه‌های مربوط به حمل (‌کرایه حمل، هزینه‌های تکمیلی، حقوق گمرکی، سود بازرگانی و سایر هزینه‌هایی که از زمان انعقاد قرارداد تا تاریخ‌ تحویل کالا به وجود می‌آیند)
  • ی – دستورهای ضروری برای تشریفات گمرکی و غیره
  • ک – عبارتی مبنی بر اینکه، حمل کالا، با وجود هر شرط مغایری، مشمول مقررات این کنوانسیون است

۲- در صورت لزوم بارنامه جاده‌ای باید دارای مشخصات زیر باشد:

  • الف -عبارتی حاکی از اینکه انتقال کالا از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر مجاز نمی‌باشد
  • ب – هزینه‌هایی که فرستنده متعهد به پرداخت آن می‌شود
  • ج – وجوهی که در مقابل تحویل کالا دریافت می‌شود
  • د – بیان ارزش کالا و مبلغی که بیان کننده نفع خاص در تحویل باشد
  • ه – دستورهای فرستنده به حمل کننده در مورد بیمه کالا
  • ‌و – محدوده زمانی مورد توافقی که در طی آن حمل کالا باید به انجام برسد
  • ز – صورتی از اسناد تحویل شده به حمل‌کننده

۳- دو طرف می‌توانند هر گونه مشخصات دیگری را که مفید بدانند در بارنامه جاده‌ای قید کنند

برای دنبال کردن ادامه مقالات کنوانسیون جاده‌ای می‌توانید در خبرنامه ایمیلی عضو شوید تا از انتشار ادامه سری مقالات کنوانسیون‌ها مطلع شوید.

نویسنده
کامیار خدایاری

دیدگاه خود را بنویسید.

نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
دیدگاه شما*
نخستین دیدگاه را شما ارسال کنید!